Czym jest renta socjalna? Kiedy najlepiej się starać o rentę socjalną?
Postępowanie w sprawie przyznania renty wszczyna się na wniosek. W celu otrzymania renty socjalnej należy spełnić dwa warunki, a mianowicie orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz wykazanie, kiedy ta niezdolność powstała.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej:
„Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
1) przed ukończeniem 18. roku życia;
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia;
3) w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
Co w sytuacji, kiedy lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uzna, że ubezpieczony nie jest całkowicie niezdolny, jest częściowo niezdolny do pracy bądź jest całkowicie niezdolny do pracy niemniej jednak niezdolność ta nie powstała w okresach wskazanych w powołanym wyżej przepisie
art. 4. ust 1 ustawy rentowej?
Wówczas mamy 14 dni na złożenie sprzeciwu od lekarza orzecznika ZUS. O tym jak napisać sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS pisałam tutaj: https://joanna-kawecka.pl/jak-napisac-sprzeciw-od-orzeczenia-lekarza-orzecznika-zus/
W sytuacji, kiedy nasz sprzeciw nie zostanie uwzględniony przez komisję lekarską ZUS, ZUS wydaje decyzję o odmowie przyznania renty. Od momentu odbioru decyzji mamy miesiąc na złożenie odwołania. Jak napisać odwołanie od decyzji ZUS? O tym pisałam tutaj:
https://joanna-kawecka.pl/jak-napisac-odwolanie-od-decyzji-zus-i-jak-wyglada-sprawa-przeciwko-zus/
Czym jest całkowita niezdolność do pracy?
Całkowita niezdolność do pracy oznacza, że doszło do utraty zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej i brak jest rokowań do odzyskania tej zdolności. Przy czym brak jest również rokowań po przekwalifikowaniu. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21
stycznia 2026 r. I USK 513/26:
„Dokonując analizy pojęcia „całkowita niezdolność do pracy” w aspekcie art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej, należy brać przy tym pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy). Osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej w związku z art. 12 ust. 2 u.e.r.f.u.s. jest więc osoba, która spełniła obydwa te kryteria, a więc jest dotknięta upośledzeniem zarówno biologicznym, jak i ekonomicznym.”
Naruszenie sprawności organizmu.
Naruszenie sprawności organizmu musi mieć miejsce przed upływem okresów określanych w powołanym wyżej przepisie. Natomiast naruszenie sprawności organizmu nie jest jednoznaczne z datą powstania niezdolności do pracy. Zdarza się bowiem, że całkowita niezdolność do pracy będzie pokłosiem naruszenia sprawności organizmu. Dlatego tak ważne jest posiadanie kompletnej dokumentacji medycznej.
Jak mogę pomóc w sprawie odwołania od decyzji ZUS dotyczącej renty socjalnej?
Pomagam klientom już na etapie składania sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, tak aby w sposób prawidłowy je zaskarżyć. Na konsultacjach doradzam jaką dokumentację medyczną należy przygotować. Sporządzam dla klientów również odwołania od decyzji ZUS o odmowie przyznania renty socjalnej i reprezentuję ich przed Sądem. Pomagam również w składaniu
zastrzeżeń do opinii wydawanych przez biegłych w ramach postępowania.
Jeśli potrzebują Państwo pomocy w zakresie konsultacji prawnej bądź poprowadzenia sprawy przeciwko ZUS zapraszamy do kontaktu:
505 230 864
Mail: kancelaria@joanna-kawecka.pl
Prowadzę sprawy na terenie całej Polski, a większość konsultacji odbywamy w formie zdalnej.
Joanna Kawecka
Radca Prawny. Specjalistka ubezpieczeń społecznych.
